IDEA

            Szanowni Państwo

            Mam zaszczyt zaprosić Państwa na kolejny, czternasty Ogólnopolski Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@Port. Liczę, że zechcą Państwo spędzić z nami jeśli nie cały,
to przynajmniej znaczną część wiosennego tygodnia, od niedzieli 19 maja, do niedzieli następnej, 26 maja.

Tak, jak już od kilku lat, najpracowitsze będzie pięć środkowych dni, od poniedziałku
do piątku. Wtedy to o tradycyjnej 16.45 spotykać się będziemy na podinscenizowywanych czytaniach sztuk wybranych do finału przez Kapitułę Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.
A potem udamy się na spektakle konkursowe
– bądź do dużej sali Teatru Miejskiego, bądź do znanej bywalcom festiwalu Imki, a raz nawet przejedziemy się za granice miasta – do Gdańska Wrzeszcza. Zestaw konkursowych przedstawień R@Portu liczy siedem tytułów, więc oglądanie rozpocznie się dzień wcześniej, w niedzielę 19 maja, a zakończy w sobotę 25 maja.

Podstawowe reguły rządzące Festiwalem nie uległy zmianie. Zatem po pierwsze: złożymy Państwu R@Port za 2018 rok. To przypomnienie dla tych, którzy się zdziwią, dlaczego
na afiszu nie ma głośnych już tegorocznych nowalijek. Na te tytuły być może przyjdzie czas
w roku przyszłym.

Po drugie: R@Port jest miejscem, w którym spotykają się współczesna polska literatura
ze współczesnym polskim teatrem. To szersza formuła niż tylko prezentacja najciekawszych realizacji polskiej dramaturgii, wiem. Aliści, upieram się przy niej, bo zakładam,
że w dzisiejszym teatrze tyle jest form spychających na margines słowo pisane – spektakli wyimprowizowanych na próbach, spektakli złożonych z prywatnych wypowiedzi wykonawców, spektakli wyprowadzanych z ruchu, z tańca – niekiedy fantastycznych!
– że skoro już chcemy spotkać w Gdyni twórców sceny ceniących sobie literaturę, to mniej ważne robi się to, jaki literacki gatunek wybierają.

Na tegorocznym afiszu ujrzymy zarówno teksty klasycznie pisane wprost dla sceny („Wierną watahę” Katarzyny Dworak i Pawła Wolaka, „O mężnym Pietrku i sierotce Marysi” Jolanty Janiczak, „Wałęsę w Kolonos” Jakuba Roszkowskiego), jak i adaptacje prozy („Widnokrąg” Wiesława Myśliwskiego i „Wieloryb” Jerzego Limona), także prozy wspomnieniowej („Zapiski z wygnania” Sabiny Baral), a na dokładkę tekst trochę z reportażu, trochę z teatru dokumentalnego i trochę pisany na próbach: „Lwów nie oddamy” Katarzyny Szyngiery, Mirosława Wlekłego i Marcina Napiórkowskiego. Do wyboru, do koloru. Po spektaklach,
do rozmów nieodmiennie prowadzonych przez Łukasza Drewniaka, zapraszani będą autorzy
i reżyserzy.

Wśród gości festiwalu spotkamy grupę dobrych znajomych, których twórczość na styku literatury i teatru śledzimy w Gdyni nie od dziś. „Wierna wataha” Katarzyny Dworak i Pawła Wolaka była w zeszłym roku w finale Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Czytanie wyreżyserowane przez Radosława Maciąga na tyle się spodobało, że jury Alternatywnej Nagrody Dramaturgicznej przyznało autorom swój laur. Podczas tegorocznej edycji obejrzymy pełne wystawienie sceniczne tego dramatu przygotowane przez Pawła
i Katarzynę, czyli duet PiK, w swoim Teatrze im. Modrzejewskiej w Legnicy. Jolanta Janiczak
z Wiktorem Rubinem triumfowali na R@Porcie przed dwoma laty spektaklem przygotowanym w Bydgoszczy Żony stanu, dziwki rewolucji a może i uczone białogłowy.
W tym roku przywiozą kolejny swój autorski spektakl: O mężnym Pietrku i sierotce Marysi
z Teatru Polskiego w Poznaniu.

Osobne miejsce w programie festiwalu będzie miała Magda Drab – a to dlatego,
że wszechstronny talent tej laureatki Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej sprzed dwóch lat, autorki, aktorki i reżyserki rozwija się piorunująco i zachwycająco. Proponujemy widzom osobną „ścieżkę Magdy Drab”, na której będzie można spotkać artystkę najpierw w jej macierzystym ansamblu aktorskim z Legnicy w spektaklu „Wierna wataha”. Potem
w monodramie „Curko moja, ogłoś to”, który napisała, wyreżyserowała, w którym zagrała
i za który zdobyła najwyższy laur w konkursie The Best Off oceniającym najważniejsze dokonania teatru niezależnego w zeszłym sezonie. Na koniec zaś, zaproponujemy obejrzenie telewizyjnej inscenizacji dramatu „Słabi”, nagrodzonego GND za 2017 rok. Inscenizacja powstała w ramach Teatroteki; to świetna seria telewizyjnych realizacji współczesnych polskich dramatów, tworzona w Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych (ale jakoś dziwnie i uporczywie nie emitowana przez telewizję publiczną). Po emisji odbędzie się rozmowa z autorką. Ze wszech miar warto tę osobę wielu talentów poznać. Zdążyłem już zobaczyć w Legnicy najnowszą premierę zatytułowaną „Wyzwolenia”, utwór, w którym Magda Drab parafrazuje Wyspiańskiego i gra główną rolę. Coś mi podpowiada, że na przyszłorocznym R@Porcie znów się z nią spotkamy.

To nie wszyscy starzy znajomi, którzy powinni przyjechać w tym roku do Gdyni. Bardzo chciałem pokazać na R@Porcie, „Króla”, przygotowaną w Teatrze Polskim w Warszawie adaptację powieści Szczepana Twardocha. Przygotowali ją Monika Strzępka z Pawłem Demirskim. Zobaczyliby Państwo zupełnie nowe oblicze tych znanych nam dobrze artystów: Demirskiego z imponującą lojalnością i czułością przenoszącego nie swoje słowa i nie swoje zdania na scenę; Strzępkę łączącą swoją drapieżność z broadwayowskim niemal rozmachem. Niestety, właśnie w tygodniu naszego Festiwalu Teatr Polski ma premierę „Borysa Godunowa”, którego reżyseruje legenda europejskiej sceny ostatnich dekad, wielki niemiecki inscenizator, Peter Stein. I oczywiście o jakimkolwiek wyjeździe teatru w tym czasie nie mogło być nawet mowy.

Wśród pięciu dramatów wybranych przez Kapitułę Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej
do finałowych czytań, aż trzy są autorstwa czynnych reżyserów. Widać, że, nazwijmy to tak, scenariuszowa samoobsługa kwitnie. Aliści nasi reżyserzy dzięki temu będą mieli okazję na własnej skórze odczuć codzienny los dramatopisarzy. Bo nie sami będą dłubać przy własnych tekstach, tylko oddadzą je do interpretacyjnego przeorania kolegom po fachu – innym reżyserom. Za obsadę reżyserską czytań odpowiada w tym roku Małgorzata Bogajewska, dyrektorka Teatru Ludowego w Krakowie i doświadczona inscenizatorka pracująca na wielu scenach. Jej „Tato” Artura Pałygi zrealizowany w krakowskiej Bagateli był przed czterema laty jednym z najgoręcej przyjętych konkursowych spektakli R@Portu. Otrzymał też Nagrodę Publiczności.

À propos: nieodmiennie zachęcam i namawiam do udziału w plebiscycie na Nagrodę Publiczności. Artyści bardzo sobie cenią tę nagrodę, fundowaną przez Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. Procedura jest jasna jak najjaśniejszy reflektor w parku oświetleniowym. Nie trzeba się zastanawiać, czy już głosować na spektakl, który się obejrzało, bo przecież spektakl z następnego dnia może być lepszy. Po prostu: podobało się? No to, po obejrzeniu, wrzucamy bilet (albo zaproszenie, albo wejściówkę) do urny. Wygra spektakl, który będzie miał lepszą proporcję wrzuconych głosów w stosunku do miejsc (bo na każdym spektaklu liczba krzeseł jest inna). Bardzo proste i bardzo ważne!

Wracając do czytań Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej: jej finaliści będą weryfikowani
aż przez trzy gremia. Przez profesjonalną Kapitułę złożoną z samych profesorów. Przez wspomnianą już Kapitułę Alternatywnej Nagrody Dramaturgicznej złożoną z oddanych amatorów sztuki teatru, wyłonionych w drodze castingu, wśród których znaleźli się bankier ds. sprzedaży, pracownik biurowy, pracownik samorządowy, moderatorka treści w mediach społecznościowych oraz studentka. I przez licealistów, którzy w ramach programu „Dramat w szkole” przeczytają (pod opieką aktorów gdyńskiej sceny) i zaprezentują dorosłym swoje interpretacje wybranych tekstów. Doświadczenia ubiegłych lat pokazują, że to młode czytanie bywa niebywale odkrywcze. Weryfikacją jakości okaże się oczywiście siła oklasków wiernej R@Portowej publiczności rozbrzmiewająca po kolejnych prezentacjach.

            Zakończymy Festiwal pozakonkursową propozycją z nieco innej beczki. Znani festiwalowym bywalcom dramatopisarz Piotr Rowicki i reżyser Piotr Ratajczak korzystając
ze schematu fabularnego pamiętnego filmu Agnieszki Holland „Aktorzy prowincjonalni” stworzyli w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym widowisko „Aktorzy koszalińscy” ukazujące
w tragigroteskowej formie życie teatru w małym mieście (w większych pewnie też). Nadzieje, rozczarowania, poronione ambicje, depresje, oportunizm, ale i trzymanie się mimo wszystko elementarnego sensu uprawiania zawodu. Spektakl ma lekką formę, dużo w nim żartu, ale i sporo melancholii a humor zdaje się co i raz wisielczy, podszyty zwątpieniem.
Ten obrazek pokazujący nie tylko samo życie prowincjonalnej sceny, ale i szerzej, generalne miejsce sztuki i ambicji twórczych w naszej przaśnej codzienności, skłoni pewnie do refleksji
i wywoła sporo tematów do dyskusji w kuluarach gali kończącej Festiwal. I będzie, mam nadzieję, kropelką goryczki dodającą smaku radosnym finałowym chwilom.

Zapraszam Państwa serdecznie na cały majowy R@Port.

Jacek Sieradzki

__________________________________________________________

Szanowni Państwo, Drodzy Widzowie,

Jest mi niezmiernie miło, że po raz czternasty mogę zaprosić Was na Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@Port. Od kilkunastu lat z radością, ciekawością, ale i z obawami przygotowujemy dla Was raport z polskiej dramaturgii współczesnej. Sprowadzamy
i prezentujemy najlepsze realizacje współczesnego dramatu, które dają świadectwo polskiego teatru.

Również w tym roku przygotowaliśmy dla Was przegląd konkursowy (siedem przedstawień)
i dwa przedstawienia towarzyszące, spotkania z twórcami, dyskusje, warsztaty
oraz dwunasty już finał konkursu o Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną.

Jak zawsze, spotykać się będziemy w różnych trójmiejskich lokalizacjach (nasz teatr, Ymca, Teatr Miniatura), ale sercem festiwalu jest Klub Festiwalowy w naszej siedzibie przy Bema, gdzie codziennie prezentować będziemy czytania finałowej piątki GND, spotykać się
z dramaturgami i reżyserami, żywo dyskutować, spierać się i inspirować.

Bądźcie z nami przez osiem festiwalowych dni i – głosujcie na swój ulubiony spektakl,
bo to właśnie Wy przyznajecie po raz piąty w tym roku Nagrodę Publiczności.

Do zobaczenia!

Wojciech Zieliński,
Dyrektor Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza

__________________________________________________________

Szanowni Państwo,

Czym jest dzisiejszy teatr skoro mamy kino, telewizję? Po jakie środki sięga, by dotrzeć
do widza? Co chce za pomocą tych środków przekazać? Co roku na te pytania pojawiają się coraz to nowe odpowiedzi. I co roku w Gdyni świat sztuki teatralnej składa swoisty R@port przed publicznością, ale i przed sobą samym – próbuje odpowiedzieć na zadane pytania
i zadać nowe.

Gdynia jest przykładem na to, w jak różny sposób można odpowiedzieć na te pytania.
Działa tu kilka teatrów, z których każdy wybrał zupełnie inne środki przekazu.
Bardzo oryginalny, mieszczący się na dworcu kolejowym Teatr Gdynia Główna, rozśpiewany, pełen barw, oszałamiający rozmachem Teatr Muzyczny, stawiająca na młodość i świeżość scena Konsulatu Kultury czy wreszcie bazujący na solidnym warsztacie aktorskim
i doświadczonym zespole, Teatr Miejski.

R@port zadaje trudne pytania, stawia odważne tezy, pobudza do ambitnych poszukiwań
i kreuje nowe nurty, a także – dzięki Gdyńskiej Nagrodzie Dramaturgicznej – nowych bohaterów.

Podczas Festiwalu R@port raportuje o swoich próbach odpowiedzi cała Polska.
Trafionych czy nie – oceni publiczność.

Serdecznie zapraszam wszystkich, którzy pragną odpowiedzi nieoczywistych do Gdyni.
Tu czeka na Państwa kawał dobrej Sztuki.

Życzę dobrego odbioru!

Wojciech Szczurek
Prezydent Gdyni

WAŻNE INFORMACJE:

Jury Festiwalu:

Małgorzata Bogajewska
Małgorzata Jarmułowicz
Małgorzata Sikorska – Miszczuk



Patronat honorowy:

Wojewoda Pomorski
Dariusz Drelich

Marszałek Województwa Pomorskiego
Mieczysław Struk

Prezydent Miasta Gdyni
Wojciech Szczurek



Rozmowy z autorami i reżyserami sztuk
pod koniec każdego dnia festiwalowego prowadzi Łukasz Drewniak



W tym roku po raz piąty na swój ulubiony spektakl głosuje TAKŻE PUBLICZNOŚĆ
więcej informacji



zwycięski projekt plakatu 14 R@Portu
autorka: Alina Rybacka